Giữ vững thế mạnh, rồi phát huy

Khi kinh doanh thuận lợi, sức hút của việc đa dạng hóa rất lớn. Một nhà máy mở nhà hàng; một công ty thương mại mua khách sạn; một doanh nghiệp gia đình đầu tư bất động sản vì một người bạn cũng làm vậy. Đôi khi điều đó thành công. Nhưng nhiều khi, nó làm dàn mỏng tiền bạc, sự chú tâm của ban lãnh đạo và sức lực.

Những người dẫn đầu thầm lặng

Nhà kinh tế học người Đức Hermann Simon đã dành nhiều năm nghiên cứu những doanh nghiệp mà ông gọi là “nhà vô địch ẩn danh”: các công ty quy mô vừa thuộc nhóm ba doanh nghiệp hàng đầu thế giới trong thị trường của mình, nhưng hầu như không được công chúng biết đến. Ông thống kê được khoảng ba nghìn doanh nghiệp như vậy trên toàn thế giới, trong đó Đức chiếm nhiều nhất, bỏ xa các nước khác. Họ sản xuất những thứ như nhãn công nghiệp, thiết bị nha khoa hay van chuyên dụng. Ít người biết đến họ, nhưng khách hàng của họ thì không thể thiếu họ.

Điểm chung của họ là sự tập trung. Họ chọn một lĩnh vực hẹp và đi sâu, thay vì dàn trải. Họ hiểu khách hàng vô cùng kỹ, đầu tư đều đặn cho cải tiến và giữ chân nhân viên rất lâu. Simon nhận thấy tỷ lệ nghỉ việc tại các công ty này trung bình chỉ 2,7% mỗi năm, so với 7,3% của nước Đức nói chung, và các tổng giám đốc của họ thường giữ cương vị khoảng hai mươi năm.

Cuốn sách của Simon đã được xuất bản bằng tiếng Việt với tựa đề “Các nhà vô địch ẩn danh của thế kỷ XXI”. Đây là cuốn sách đáng đọc.

Tăng trưởng từ một cốt lõi vững mạnh

Nghiên cứu của Bain & Company cũng cho thấy điều tương tự. Trong một nghiên cứu về các công ty lớn tại các nước G7, chỉ khoảng một phần tám đạt được tăng trưởng bền vững và có lợi nhuận trong mười năm. Phần lớn những công ty làm được điều đó đã tăng trưởng bằng cách củng cố một mảng kinh doanh cốt lõi rõ ràng trước, rồi thận trọng bước sang những lĩnh vực lân cận, nơi thế mạnh sẵn có vẫn phát huy tác dụng.

Đây không phải là lập luận chống lại sự thay đổi. Mà là lời khuyên hãy lựa chọn thay đổi một cách có chủ đích. Một cốt lõi vững mạnh mang lại dòng tiền, uy tín và sự tự tin để thử những điều mới. Một cốt lõi yếu khiến mỗi hướng đi mới trở thành một canh bạc.

Điều này có ý nghĩa gì trong thực tế

Trong công việc, chúng tôi thường bắt đầu bằng một câu hỏi đơn giản: công ty này thực sự giỏi điều gì, và khách hàng có biết điều đó không? Câu trả lời đôi khi khá bất ngờ. Một công ty tự coi mình là nhà sản xuất có thể thực ra được khách hàng đánh giá cao nhờ tốc độ giao hàng. Một nhà phân phối có thể được trân trọng vì những lời tư vấn hơn là vì giá cả. Khi đã biết thế mạnh thực sự của mình, các quyết định về đầu tư, công nghệ và thị trường mới sẽ trở nên rõ ràng hơn nhiều.

Khi đó, hiện đại hóa trở thành cách để thế mạnh của Quý vị mạnh hơn nữa, chứ không phải là mục tiêu tự thân.